دیفرانسیل -Differential

چرخ‏ هاي اتومبيل با سرعت‌هاي متفاوتی مي‌چرخند. برای مثال، هنگامی‏که سر پیچ با اتومبيل در حال گردش به سمت چپ هستید، چرخ داخلي (چرخ جلو، سمت راننده) نسبت به چرخ خارجي (چرخ جلو، سمت شاگرد) مسافت كمتري را طي مي‏كند. ازآن‏جاكه سرعت خودرو، از تقسیم مسافت بر زمان به‏ دست می‏آید، بنابراین چرخي كه مسافت كم‏تري طي می‏کند، سرعت كم‏تری دارد. باید دقت داشت كه چرخ‏هاي جلو نسبت به چرخ‏هاي عقب، مسير متفاوتي را طي مي‏كنند. البته در مورد چرخ‏هايي كه قدرت موتور روی آن‏ها منتقل نمی‏شود، این موضوع مطرح نیست. به‏ طور مثال، چرخ‏هاي جلوی خودرویی را در نظر بگیرید که انتقال قدرت موتور روی آنها صورت می‏گیرد. تصویر زیر، طرح شماتیک خودرویی را نشان می‏دهد که دیفرانسیل (Differential) عقب است و قدرت موتور به چرخ‏های عقب منتقل می‏شود.

اگر ماشين ديفرانسيل نداشته باشد، چرخ‏ها به یکديگر قفل می شوند؛ بنابراین باید هميشه با سرعت‌هاي برابر گردش كنند که با اين شرايط، پیچیدن اتومبیل ممکن نخواهد بود. ازاین‏رو، دیفرانسیل نقش بسیار مهمی در این زمینه ایفا می‏کند. به این‏صورت‏ که چرخ‏ها را با سرعت‏های متفاوتی به گردش در می‎آورد تا گردش خودرو به‎‏ویژه در حین پیچ، به سهولت امکان‏پذیر شود. به عبارت بهتر ديفرانسيل، گشتاور انتقالي از موتور را به دو‎ قسمت تقسیم مي‏کند که هر قسمت، موظف به چرخاندن یک چرخ است. لازم به ذکر است وقتي‏‎كه اتومبيل روي جاده در خط مستقيم در حال حركت است، چرخ‏ها با سرعت‏های برابر مي چرخند اما هنگامی‏که خودرو سر پیچ است، نقش اصلی دیفرانسیل نمایان می‏شود. در ادامه به بررسی نحوه عملکرد دیفرانسیل درموتور می‏‎پردازیم. در تصویر زیر مشاهده می‏‎کنید که دیفرانسیل از قطعات مختلفی از جمله چرخ‏‎دنده‎های پینیون، حلقه‏‎ای، جانبی و اسپایدر تشکیل شده است کهدر زیر به طور مختصر تعریف می شوند.

(1) چرخ‏‎دنده پینیون: این قطعه، گشتاور را از گیربکس به دیفرانسیل منتقل می‏کند.

(2) چرخ‏‎دنده حلقه‏‎ای: این قطعه، گشتاور را از چرخ‏‎دنده پینیون دریافت می‏کند.

(3) چرخ‏‎دنده‏‎های جانبی: این قطعات، چرخ‏‎دنده حلقه‏ای را با دوران می‏‎چرخانند.

(4) چرخ‏‎دنده‏‎های اسپایدر: این چرخ‏‎دنده‏‎ها، چرخ‎‏های سمت چپ و راست را به حرکت در می آورند.

چرخ‏‎دنده پينيون در واقع چرخ‏‎دنده حلقه‌اي را به همراه چرخ‏‎دنده‏‎های جانبی مي‏‎چرخاند. در اين حالت، هيچ‏كدام از چرخ‎‏دنده‏‎هاي داخل محفظه (جانبی) نمي‏‎چرخند و به محفظه قفل شده‏‎اند اما همان‏طورکه اشاره شد وقتي‏كه اتومبيل سر پیچ دور می‏‎زند، چرخ‏‎ها با سرعت‏‎هاي متفاوت می‏‎چرخند. ازاین‏رو‏، در این هنگام است که چرخ‏‎دنده‏‎هاي داخل محفظه از حالت قفل خارج شده و هم‏زمان با گردش اتومبيل در سر پیچ به گردش درمی‏‎آیند، اين عمل سبب می‏شود تا تایرها با سرعت‏‎هاي متفاوت به حرکت درآیند. گفتنی است تایر داخلي (جلو، سمت راننده) در پیچ نسبت به محفظه با سرعت كم‏تري مي‏‎چرخد، درحالي‏كه سرعت تایر خارجی (جلو، سمت شاگرد) نسبت به محفظه بیش‏تر است. در فیلم (دانلود) ترجمه شده زیر که توسط تیم 1Car انجام شده است، شما به‎خوبی با دیفرانسیل و نحوه عملکرد آن آشنا خواهید شد. در صورت تمایل می‎توانید با مراجعه به قسمت مقالات با مطالبی همچون گیربکس،حجم موتور، توربوشارژ و دیگر موضوعات فنی آشنا شوید.

---